Naar het schijnt worden de echte expedities uitgevoerd door mensen met maturiteit. Maturiteit leidt tot nadenken en zorgt voor geduld. Het zou rechtevenredig lopen met leeftijd en zou impulsieve reacties voorkomen. Dit zijn zware woorden waarover ik moest nadenken.

Ik denk dat maturiteit niks te maken heeft met leeftijd. Ik denk dat expedities dienen uitgevoerd door een combinatie van sterke leeuwen en maturiteit. Niet moe worden en vooral niet toegeven. Zo ging dat op Soqotra, het eiland alwaar we water vonden voor de lokale vissers. Zo ging dat in Le Chalet, een fantastische grot in Aywaille. Zo ging dat op de Léopoldville, de bekende congoboot vlakbij Cherbour. Er zijn zo veel activiteiten alwaar de ingesteldheid van een sterke leeuw gecombineerd moet zijn met maturiteit en gezond verstand. Zij die dit kunnen combineren, geraken ‘er’. Waar ‘er‘ ligt, bepaal je zelf.

Ondertussen ligt Soqotra al 4 jaar achter mij en is urbanisatie daar alom aanwezig. Het was ooit zo’n puur eiland. Ik denk nog steeds dat het in aanmerking komt als het nooit gevonden ‘Land van Poent’, alwaar de Egyptenaren intense handelscontacten hadden. De Aloe Vere groeit er nog steeds. ‘Tempus Fugit’ De tijd vliegt.

Menig duiker rondom mij vertoont al een rimpel. Vermoeidheid treedt bij sommigen sporadisch op. Hun rug doet al eens pijn. Ik wil niet toegeven. Ik voel me krachtig.

HMS Victoria is een duikexpeditie van duikers met maturiteit. Mentale sterkte, geduld en doorzettingsvermogen. Niet opgeven. Het zijn woorden die tijdens de 8dagen durende technische duikexpeditie in Libanon hun betekenis kregen. Het gezelschap was … gedifferentieerd.

Paul Lijnen als initiatiefnemer en expeditieleider, zijn vaste buddy Johan Carlens. Beide heren zijn de vertegenwoordigers van IANTD Benelux. Het is door deze internationale Technische Duikfederatie dat de contacten er waren met Libanon. Danny Moens, een duikkaliber van jewelste, een man die zijn wereld kent en archeoloog onder water, hij die een topjaar meemaakt. Want wie kan in 1 seizoen duiken op Brittanica, Andrea Doria en dan nog Victoria? Pim De Rhoodes, kapitein van Commandant Fourcault, gekend onder de Noordzee- en Kanaalduikers. Hij houdt van de zee. Zijn glimlach en positieve levensingesteldheidzijn altijd aanwezig. Zo’n man heeft een team nodig. Een koffiemoment werd door hem meer dan eens ingelast. Vic Verlinden.

Wie kent hem niet? Meer dan 25 jaar ervaring in wrakduiken op de Noordzee. Onderwaterfotograaf. Zijn oog is getraind om dé details onder water op te merken. Ik was er bij toen hij de nooit eerder aangetroffen carlyfloats heeft aangetroffen op SS Leopoldville. Dat verhaal kreeg plots een wending. Vic is vaste medewerker van ‘Duiken’. Danny Huyge, cameraman. Filmt in HD op diepte. Heeft al meer dan 10 jaar ervaring in het monteren van filmen. Gespecialiseerd in onderwaterdocumentaires en leverancier van topbeelden voor de National Geographic. De toekomst ligt voor hem open. Eduardo Pavia, de Romein. Ervaren cameraman op diepte. Wat nog nooit is gefilmd, wordt nu op tape gezet. Zeer stabiele ligging van de camera zorgt voor extreme opnames. Zo’n man levert een serieuze bijdrage. Uiteindelijk zullen de opnames zorgen voor de herinneringen die toegankelijk zijn voor het duikpubliek. En ik? Ik duik tussen het duikteam dat getuigt van geduld en maturiteit en ervaring.

HMS Victoria begint op 73 meter diepte. De maximaal bereikte duikdiepte voor mezelf is 130 meter. Het gaat nog dieper doch de zichtbaarheid verminderde enorm. Het was alsof al het stof daalt en dat vanaf 130 m een gordijn wordt dichtgetrokken. Van een zichtbaarheid van minstens 20 meter blijft amper een 80 cm over op die diepte. Het is niet de moeite om dieper te gaan omdat de belangrijkste delen zich situeren tussen 75 en 120 meter. Daarbij komt dat de dieptes vanaf 110m leidden tot zeer lange decotijden.
HMS Vicoria

Dit Engels schip is het best bewapende schip uit die tijd. Het schip had een grootte van meer dan 100.000 ton en was voorzien met een uitzonderlijk groot en zwaar 16 inch- kanon. Het is gezonken op 22 juni 1893 voor de kust van Tripolie vlakbij de grens met Syrië. Er bleven 358 soldaten achter. De oorzaak van deze ramp was een aanvaring met ‘Camperdown’ een andere Engels oorlogsschip. Beide schepen moesten elkaar kruisen en door een misschatting was de aangegeven afstand verkeerd, met het gekende resultaat als gevolg.

Het zware kanon trekt met zijn gewicht het schip loodrecht omlaag, boeg eerst en boort zich in de zandbodem. Meer dan honderd jaar later staat dit reusachtige schip nog steeds loodrecht. Statig recht met de schroeven wijzend naar de verre oppervlakte…


Indeling teams

De duikteams worden verdeeld. Paul met Johan, Danny M met Vic en Pim, Danny H met Eduardo en mezelf. De doelstelling is dat de start tussen de teams maximaal een 10 minuten duurt. Gelet op de verticale stand van het wrak, houdt dat in dat de duikteams nooit ver van elkaar verwijderd zijn. De laatste duik is er een wissel geweest waarbij ik samen ging duiken met Pim, een duik die door omstandigheden anders verliep dan gepland.


Anecdote 1

Een Frans/Libanese duiker beweert het alleenrecht te bezitten om op dit schip te duiken. Vrijwel onmiddellijk na onze tweede duik, wordt onze duiktoelating ingetrokken. Nu blijkt dat ‘het leger’ de situatie eerst moet onderzoeken. De Frans/Libanese duiker heeft blijkbaar gebeld naar een ambassade. Walid van het IANTD duikcentrum moet alle hens aan dek zetten om in contact te treden met een generaal die hierover moet beslissen. Natuurlijk is die man onbereikbaar. De secretaris zal de boodschap doorgeven. We zien het niet rooskleurig in. En dan plots blijkt er niks aan de hand te zijn. We hebben opnieuw toelating. s’Anderendaags is het leger aanwezig en de Frans/Libanese duiker ook. Gezien wij een lange tijd moeten decompresseren, kunnen we geen contact maken met die duiker. De communicatie met de soldaten verloopt prima.

Anecdote 2

Maandagochtend zet ik het nieuws op. Aan de haven van Tripolie is een bomauto ontploft op het moment dat een bus met Libanese soldaten voorbij reed. 5 doden en 33 gewonden. Verschrikkelijke beelden worden getoond. 2 uur later vertrekt onze boot in dezelfde haven. Vanaf de boot zie ik al het stof en de rook die nog aanwezig is. De Libanese mensen gaan anders om met dit gevaar, zo blijkt uit de uitleg van Walid. Hij vraagt veel ernst bij het duiken, want indien er iets zou gebeuren, is dat zeer erg. Indien een bom ontploft, tja, dat is pech hebben …

Anecdote 3

Lokale vissers maken gebruik van dynamiet. Door deze techniek is hun opbrengst groter. Door de burgeroorlog die 15 jaar heeft geduurd is veel dynamiet aanwezig. Dit wordt opgestapeld en vernietigd in volle zee. Of het nu van de vissers komt, of het is door de ontmijningsdienst, het effect blijft hetzelfde onder water. Zo’n knal gaat door merg en been. Je hele lichaam wordt door elkaar geschud en je schrikt je rot. Als je niet oplet verlies je zelfs je mondstuk van de rebreather, zo hard bibbert en knalt het. 3 knallen toen ik op 110 zat. Leuk is anders.

Veiligheidsnormen

Elke duiker is voorzien van bail out op diepte. Binnen elk duikteam is er voorzien om de afstand tot de EAN80 te bereiken. Afspraak is dat de gele decoballon wordt opgelaten in geval van nood. Zaza fungeert als back up duiker en komt het duikteam in nood tegemoet. Er zijn tot 3 x 10 liters met 80% aanwezig. Eens aan boord is er 99%. De controle van dit medisch materiaal is op voorhand gebeurd door Johan.

Voor mezelf

Duiken op een diepte tussen 110 en 130 meter is fantastisch. Reeds geruime tijd dook ik zowel in open als gesloten circuit tot 108 meter. De omstandigheden waren veelal minder: ofwel ijskoud zoals in de Elefante Bianco in Noord-Italië ofwel was de afstand tot op de locatie moeilijk. Getuige van dit laatste is de documentaire ‘Astronauts of the deep’ gemaakt door Danny Huyge, de diepe mijnschacht in Luxemburg. Het vertrouwen is aanwezig en de drang om dieper te gaan eveneens. Fysisch en psychisch ben je er klaar voor. Wanneer de duikomstandigheden dan optimaal zijn, grijp je de kans met beide handen.

Mijn laatste duik op Victoria was gepland met Pim. 140 m lag in het verschiet. Toen alle andere duikers al vertrokken waren, bleek dat de computer van Pim niet werkte. Bij het transport was zijn rebreather om de computer terecht gekomen waardoor een pin was afgebroken. Zeer vervelend als je klaar staat. Ik vertrek alleen. Ik passeer Paul, Johan en Vic die reeds in hun stijgingsfase zitten. Danny merk ik nergens op. Eduardo zit dieper. Ik sluit me aan bij hem op 110 meter. Wij besluiten om het wrak in te gaan. Ik daal doorheen de corridor en zie zoals voorheen overal de zware bewapening. Alles is nog aan boord. Ik daal rustig af doorheen enkele kamers. Er is voldoende licht dat binnenvalt en onder mij zie ik een ruimere doorgang. 125 meter diep. Ik murw me erdoorheen en passeer de touwen die er over hangen. 130 meter. De unit werkt en alles is stabiel. Prachtig moment. Boven mij is Eduardo een weg aan het zoeken om te kunnen stijgen doorheen het wrak. Ik zie hem verdwijnen. Doorheen de openingen, vergane hout en complete patrijspoorten volg ik zijn licht. De stijging is langzaam begonnen. Ik buiten, hij in het wrak. We ontmoeten elkaar op –73 meter ter hoogte van de kapiteinshut. Prachtige duik.

Voor mij is dit een enorme ervaring. De omstandigheden, de lokatie, de politie situatie, de duikdiepte, de voorbereidingen,… het maakt het geheel tot een echte expeditie. En het belangrijkste van die week en van de duikexpeditie was … inderdaad … het duikteam.


Erik Wouters

IT IANTD Benelux

(voor foto's naar ga naar onze Gallery)